Công Thâu Ban là người thợ có thật trong sách Mặc Tử; thước Lỗ Ban là quy ước của nghề mộc đời Minh. Tách sử liệu, truyền thuyết và tập quán — và cách dùng thước hợp lý trong thiết kế hôm nay.
Âm lịch thực ra là âm dương lịch. Tháng nhuận, 24 tiết khí, các cuộc cải lịch lớn — và vì sao từ năm 1968 Tết Việt Nam có năm lệch Trung Quốc một ngày.
Từ vị thuốc “long cốt” năm 1899 đến di sản tư liệu thế giới: chữ giáp cốt kể gì về nhà Thương, một cuộc bói diễn ra thế nào, và vì sao các “số tự quái” là nhịp cầu sang Kinh Dịch.
Cuộc đời, bốn ý niệm cốt lõi và những gương mặt học trò nổi bật — Nhan Hồi, Tử Lộ, Tử Cống, Tăng Tử. Vì sao một ông thầy thất bại về chính trị lại trở thành “Vạn thế sư biểu”.
Tư duy biến dịch, cảnh báo sớm, di sản ngôn ngữ — và năm ngộ nhận phổ biến. Một bảng cân đối công bằng về chỗ đứng của Kinh Dịch hôm nay.
Năm 213 TCN, sách Thi, Thư bị đốt nhưng sách bói toán được miễn. Đọc lại lệnh đốt sách trong Sử ký để hiểu vì sao Kinh Dịch là kinh điển duy nhất truyền thừa không đứt đoạn.
“Phục Hy vạch bát quái” — ai nói vậy, và nói từ bao giờ? Đọc lại Hệ Từ truyện, Hà Đồ – Lạc Thư và tranh đá đời Hán để tách sử liệu khỏi truyền thuyết.
Gần một nghìn năm, từ phép bói bằng mai rùa đến bản kinh điển khắc trên bia đá. Các mốc chính trong lịch sử Kinh Dịch, tách bạch sử liệu với truyền thuyết.
Chỉ với vạch liền và vạch đứt, người xưa dựng nên một hệ thống 64 quẻ đầy đủ và đối xứng. Bài này giải thích cách quẻ được sinh ra, cách đọc hào, và mối liên hệ thật – giả với hệ nhị phân.
Thứ mà ta gọi chung là “Kinh Dịch” thực ra là ba lớp văn bản ra đời ở ba thời điểm khác nhau. Phân biệt được ba lớp ấy là bước đầu tiên để đọc Kinh Dịch cho đúng.