Trạch Thiên Quải

Mục 43 · 64 quẻ Dịch

䷪
Nhị phân
111110
Thượng quái
Trạch
Hạ quái
Thiên
Quẻ tổng
44. Thiên Phong Cấu
Quẻ hỗ
1. Thuần Càn
Bản dịch đang trích
Dịch nghĩa: nhavesinh.com — bản dịch riêng, 2026

Đại ýQuyết đoán: loại bỏ cái xấu cuối cùng bằng sự công khai và chính nghĩa, không bằng bạo lực.

Quái từ

Lời đoán cho cả quẻ, tương truyền do Văn Vương soạn.

夬:揚于王庭,孚號有厲;告自邑,不利即戎,利有攸往。
Dương vu vương đình, phu hào hữu lệ; cáo tự ấp, bất lợi tức nhung, lợi hữu du vãng.
Tuyên bố ở sân vua, thành thật kêu gọi rằng có nguy; báo cho ấp mình, không lợi cho việc dùng binh ngay, lợi cho việc tiến đi.

Hào từ

Sáu hào đọc từ dưới lên. Hào dương gọi Cửu (九), hào âm gọi Lục (六).

Sơ Cửu初九
壯于前趾,往不勝為咎。
Tráng vu tiền chỉ, vãng bất thắng vi cữu.
Mạnh ở ngón chân trước; tiến đi không thắng thì thành lỗi.
Cửu Nhị九二
惕號,莫夜有戎,勿恤。
Dịch hào, mộ dạ hữu nhung, vật tuất.
Thận trọng hô báo; đêm khuya có giặc cũng chớ lo.
Cửu Tam九三
壯于頄,有凶。君子夬夬獨行,遇雨若濡,有慍无咎。
Tráng vu cầu, hữu hung. Quân tử quải quải độc hành, ngộ vũ nhược nhu, hữu uấn vô cữu.
Mạnh lộ ra ở gò má: có xấu. Người quân tử quả quyết một mình đi, gặp mưa ướt át, bị giận nhưng không lỗi.
Cửu Tứ九四
臀无膚,其行次且;牽羊悔亡,聞言不信。
Đồn vô phu, kỳ hành thư thả; khiên dương hối vong, văn ngôn bất tín.
Mông không còn da, đi đứng khó khăn; nếu chịu dắt dê theo sau thì hối hận tiêu mất, nhưng nghe lời lại không tin.
Cửu Ngũ九五
莧陸夬夬,中行无咎。
Hiện lục quải quải, trung hành vô cữu.
Nhổ rau sam một cách quả quyết; đi đúng đạo trung thì không lỗi.
Thượng Lục上六
无號,終有凶。
Vô hào, chung hữu hung.
Không còn ai để kêu gọi, cuối cùng có xấu.
Nguồn và bản dịch

Nguyên văn: Chu Dịch (周易), phần Kinh — bản thông hành theo truyền thống Vương Bật – Khổng Dĩnh Đạt (Chu Dịch chính nghĩa), chữ phồn thể. Văn bản cổ thuộc phạm vi công cộng. Bản số hóa đối chiếu: dự án mã nguồn mở open-iching (GitHub), đã hiệu đính lại.

Phiên âm Hán Việt và dịch nghĩa: nhavesinh.com — bản dịch riêng, 2026

Bản dịch theo cách hiểu phổ biến của các nhà chú giải Trình Di và Chu Hy; nhiều câu có cách hiểu khác nhau. Không trích bản dịch còn trong thời hạn bảo hộ bản quyền.

Quẻ thứ 43 trong thứ tự Chu Dịch, chữ Hán 夬. Quẻ kép này ghép từ Đoài (Trạch) ở trên và Càn (Thiên) ở dưới.

Lật ngược toàn bộ sáu hào thì thành quẻ 44. Thiên Phong Cấu — gọi là quẻ tổng. Lấy các hào 2, 3, 4 và 3, 4, 5 ghép lại thì thành quẻ 1. Thuần Càn — gọi là quẻ hỗ.